Stańczyk (1922-1925)
Był kabaretem bardziej politycznym niż artystycznym, wspominał na łamach publikacji ,,Dymek z papierosa. Wspomnienia o scenkach i nadscenkach” jego twórca i pierwszy kierownik artystyczny, Walery Jastrzębiec-Rudnicki, z wykształcenia prawnik, z zamiłowania „tekściarz” i „kabareciarz”. Pomysł powołania do życia takiego właśnie kabaretu, „jako teatrzyku o wybitnie politycznym repertuarze powstał w połowie 1921 roku. W tym czasie, po zakończeniu wojny polsko-radzieckiej, w okresie wytyczania nowych granic zachodnich, […] społeczeństwo szczególnie żywo reagowało na wszelkie wydarzenia polityczne. […] Życie teatralne Warszawy przeżywało okres wielkiego ożywienia. […] Cieszyły się dużym powodzeniem teatrzyki z repertuarem składanym, o bardzo nierównym poziomie artystycznym”. Anna Mieszkowska w książce ,,Hanka Ordonówna. Miłość jej wszystko wybaczy” dodaje ,,(…) programy startowały o północy i trwały do trzeciej nad ranem. A nazwa Stańczyk pochodziła stąd, że każdego wieczoru w Prologu występował Stefan Jaracz (lub inny zastępujący go aktor w kostiumie Stańczyka).”
Był to teatrzyk w dawnym stylu, w którym autorzy wierszy satyrycznych sami je recytowali. Znanym współautorem tekstów był Tadeusz Żeromski. Konferansjerkę prowadził Jastrzębiec-Rudnicki, później jego następcą (i kierownikiem artystycznym) został Konrad Tom. Ostatnim kierownikiem był reżyser Henryk Szaro.
Anna Mieszkowska, ,,Hanka Ordonówna. Miłość jej wszystko wybaczy”, Warszawa 2019, s. 34
